A është përmirësuar apo është keqësuar gjendja në sektorin e shëndetësisë? Çfarë po ndodhë në rajonin e veriut të Kosovës? Me cilat sfida kryesore po ballafaqohet qeveria? Ku ka arritur suksese e ku ka dështuar qeveria e re?
Panelistët që diskutuan për këto dhe çështje të tjera, gjatë emisionit ishin:
Nga qeveria:
Alush Gashi – Ministër i Shëndetësisë;
Zenun Pajaziti – Ministër i Punëve të Brendshme;
Bedri Hamza – Zëvendësministër i Ekonomisë;
Nga opozita:
Besa Gaxherri – Lidhja Demokratike e Dardanisë (LDD);
Naim Maloku – Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK);
Fatmire Kollqaku – Partia reformiste ORA, ish-kryetare e komisionit parlamentar për shendetësi.
Pas prezantimit të panelistëve, emisioni filloi me një reportazh nga gazetarja e BIRN-it, Jeta Abazi, që u fokusua në mungesën e furnizimit me medikamenteve bazike, mungesën e instrumenteve kirurgjike, mungesën e laboratorëve dhe mungesën e sallave (dhomave), posaçërisht në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës (QKUK).
Reportazhi shfaqi kushtet e mjerueshme në Repartin e Gjinekologjisë në QKUK, ku një shtrat ndahet nga (lehonat) pacientët që sapo kanë lindur.
Pas reportazhit, Gashi e filloi debatin duke argumetuar se është bërë një progres i madh në institucionet shëndetësore.
“Gjatë këtyre 100 ditëve kemi arritur që ta rrisim për 100 për qind buxhetin për barëra esenciale,” tha ai.
Sidoqoftë, ai e pranoi se edhe përkundër kësaj rritje të buxhetit, kjo i përmbushë vetëm rreth 70 % e nevojave të klientëve.
Ai premtoi se “deri nga fundi i vitit, institucionet shëndetësore do të jenë të furnizuara 100 me barërat esenciale.”
Kollqaku tha se Kosova ka politika dhe strategji dhe politika shëndetësore në teori, por këto nuk po implementohen. Ajo tha se ministria është shumë e ngadalshme në zgjidhjen e shumë problemeve. “Ne ende jemi në fazën e identifikimit të problemeve,” tha ajo.
Gaxherri tha se situata e pakënaqshme në sektorin e shëndetësisë vjen si rezultat i asaj që “shëndetësia nuk është prioritet i kësaj qeverie.”
Ajo e kritikoi ministrin, sepse qeveria ende nuk e ka finalizuar ligjin për sigurime shëndetësore.
I pyetur nga moderatori nëse ligji për sigurimet shëndetësore do të hyjë në fuqi brenda 100 ditëve të ardhshme, ministri Gashi u përgjigj se “ky ligj ëshë aprovuar vite më parë, por duhet të rishikohet.”
Ai tha se edhe pse ligji ishte i mirë, nuk ka mundur të hyjë në fuqi, sepse nuk ishte i mbuluar nga buxheti.
I pyetur se pse ai po i lejon të punojnë në Ministrinë e Shëndetësisë, individët që janë nën hetime për konflikt interesi apo për korrupcion, Gashi tha se “në momentin që akuzat konfirmohen nga organet kompetente, ne do të veprojmë konform ligjit.”
Pajaziti theksoi se Ministria e Punëve të Brendshme ka filluar lëshimin e pasaportave dhe potencoi se duhet vetëm një javë që qytetarët të marrin pasaportën, që nga dita e aplikimit.
“Qytetarët që e kanë dokumetin e udhëtimit të UNMIK-ut, ju duhet vetëm ta dorëzojnë atë, në mënyrë që ta marrin pasaportën e re,” tha ai.
Në vazhdim u shfaq një reportazh i përgatitur nga Muhamet Hajrullahu në lidhje me korrupsionin dhe kontrabandën në veriun e Kosovës. Reportazhi vuri në dukje që dy pika kufitare nuk janë duke funksionuar pesë muajt e fundit, që ka shpier në rritjen e shpejtë të kontrabandës.
Reportazhi vlerësoi se kjo i kushton buxhetit tët Kosovës një humbje prej 1.5 milion euro për muaj.
Reportazhi shfaqi se veriu i Kosovës nuk është nën kontrollin e institucioneve të Kosovës dhe se kushtetuta nuk po respektohet në gjithë Kosovën.
Pas reportazhit, Maloku nga opozita tha se situata e sigurisë në veriun e Kosovës “është shumë më e keqë se para 200 ditëve.”
AI e pranoi se qevria nuk është e vetmja që duhet të fajsohet, por shtoi se ka mundur të bëhet më shumë sikur qeveria të kishtme marrë një rol më aktiv dhe sikur të kishte implementuar plane konkrete.
Pajaziti tha se qeveria ka ushtruar tolerancë, si përpjekje për të shmangur ndonjë konflikt etnik pas pavarësisë.
Ai tha se me bashkëpunimin e të gjitha institucioneve relevante të sigurisë, situata po përmirësohet dhe për një kohë të shkurtër, i gjithë territori i Kosovës do të jetë nën kontrollë.
Gaxherri e akuzoi qeverinë se nuk ka bërë mjaft presion në mekanizmat ndërkombëtar të sigurisë për ta rimarrë kontrollin në kufirin verior.
Pajaziti u kundërpërgjigj se “gjatë kësaj periudhe, ne kemi insistuar te UNMIK-u, KFOR-i dhe misioni europian për të pasur më shumë prezencë atje.”
“Qeveria e Kosovës, doganat, Ministria e Punëve të Brendshme dhe institucionet lokale janë mobilizuar dhe tani kemi ekipe mobile, të cilat i kontrollojanë të gjitha gjërat që hyjnë në territorin e Kosovës,” shtoi Hamza.
Maloku tha se shërbimi doganor nuk ka qenë në gjendje që t’i mbyllë disa pika kalimi të naftës në veri.
Hamza gjithashtu vuri theksin në rëndësinë e Konferencës së Donatorëve, ku Kosova siguroi zotim për më shumë se 1.2 miliard euro, të cilat do të përdoren për dy apo tri vitet e ardhshme.
Ai tha se këto fonde do të investohen në pajtim me prioritetet e qeverisë, si “në energji, në infrastrukturë rrugore, në shëndetësi, në edukim, në sektorin privat, në agrobiznes dhe në fushat tjera.”
Ai e cilësoi zbatimin e ligjit dhe të rregullit, si prioritetin më të lartë të qeverisë.
Gaxherri e kritikoi qeverinë se nuk i ka raportuar parlamentit rreth kësaj konference dhe fondeve, të cilat janë siguruar.
Ajo, po ashtu, akuzoi qeverinë për nominimin e personave të korruptuar dhe të pasuksesshëm, që të shërbejnë në bordet e ndërmarrjeve publike, siç është rasti me Agjencinë e Kosovës për Privatizim (AKP).
Hamza, sidoqoftë, insistoi se vetëm personat më të mirë dhe me më së shumti përvojë, janë propozuar për anëtarë të bordeve.
Forumi për Iniciativë Qytetare (FIQ) dhe “Safer World” (një botë më e sigurt) i kanë ndihmuar BIRN-it për hulumtimin e temës së këtij debati televiziv.
Emisioni “Jeta në Kosovë”, bashkëprodhim i RTK-së dhe Rrjetit Ballkanik të Gazetarisë Hulumtuese, BIRN, transmetohet çdo të premte me fillim prej orës 20:15.