
Jetë në Kosovë diskuton për situatat emergjente
Sonte, Jeta në Kosovë, transmeton debat për situatat emergjente në vendin tonë.
Më shumë
Klikoni këtu për të shikuar edicionin e fundit të emisionit "Jeta në Kosovë"!
Më shumë
01 maj 2007 Kosova do ta ketë vështirë t’i sigurojë fondet dhe stafin për hapjen e 14 ambasadave jashtë vendit.
Nga Krenar Gashi në Prishtinë (Ballkan Insajt)
Kosova po planifikon të hapë të paktën 14 ambasada nëpër botë, pasi që të fitoj pavarësinë e mbikëqyrur ndërkombëtarisht të paraparë sipas planit të OKB-së, tregojnë burimet e Ballkan Insajt brenda zyrës së kryeministrit.
Përveç në OKB dhe BE, Kosova planifikon të dërgojë ambasadorë në SHBA, Britani, Francë, Gjermani, Itali, Austri, Zvicër, Shqipëri, Kroaci, Maqedoni, Mal të Zi dhe Slloveni.
“Të gjitha përgatitjet janë kryer,” tha një burim. Nëse Këshilli i Sigurimit i OKB-së e aprovon planin për statusin përfundimtar të Kosovës gjatë kësaj vere – dhe Rusia nuk e përdor veton e saj – atëherë ambasadat e Kosovës dhe një ministri e re e punëve të jashtme do të nisin punën në fillim të vitit 2008.
Por, kundërshtimi i Rusisë ndaj planit për status përfundimtar nuk është kërcënimi i vetëm për ekzistimin e ambasadave të reja.
Edhe nëse Kosova e fiton lehtë pavarësinë, krijimi i ambasadave do të jetë problematik si rezultat i mungesës së të hollave dhe të një elite profesionale.
Kosova nuk ka një të kaluar si shtet i pavarur dhe gjithashtu nuk ka përvojë në udhëheqjen e marrëdhënieve me jashtë. Ky territor ishte pjesë e Perandorisë Otomane për disa shekuj, ndërsa vitin 1912 u inkorporua në Serbi për tu bërë pjesë e Jugosllavisë pas Luftës së Parë Botërore.
Pas Luftës së Dytë Botërore, ajo për herë të parë u shndërrua në një krahinë vet-qeverisëse autonome të Jugosllavisë. Gjatë kësaj periudhe, disa shqiptarë të Kosovës fituan përvojë diplomatike duke punuar në ambasadat e shumta të Jugosllavisë.
Por kësaj i erdhi fundi kur në vitin 1989 lideri i Serbisë, Sllobodan Millosheviq, i hoqi Kosovës autonominë.
Që nga viti 1999, Kosova ka qenë një protektorat ndërkombëtar e administruar nga misioni i OKB-së, UNMIK-u. Ky mision gradualisht i ka transferuar kompetencat tek institucionet vendore, Institucionet e Përkohshme Vetëqeverisëse, IPVQ.
Këto institucione kanë marrë kompetencat mbi administratën lokale, kulturën dhe arsimin. Por rezoluta 1244 e Këshillit të Sigurimit, e cila edhe e autorizoi krijimin e UNMIK-ut, nuk ka lënë hapësirë për themelimin e një ministrie të jashtme. Prandaj, në këtë fushë nuk ekzistojnë kompetenca për t’u transferuar.
Si rezultat i kësaj, një ekip special i krijuar nga kryeministri Agim Çeku për koordinimin e periudhës transitore është marrë ndër të tjera edhe me krijimin e një ministrie të jashtme.
Kryesuesi i ekipit transitor, Avni Arifi, i tha Ballkan Insajtit se ky ekip po punon në rekrutimin e profesionistëve të rinj që do të ndihmojnë në udhëheqjen e shtetit të ri.
“Ne kemi krijuar grupe të përbëra kryesisht nga njerëz të rinj dhe të edukuar në perëndim, që do të merren me çështjet transitore,” tha Arifi.
Burimet brenda këtij ekipi pohojnë se ata kanë përmbushur shumicën e detyrave për krijimin e ministrisë për çështje të jashtme.
“Ne kemi përfunduar përgatitjet teknike ... kemi identifikuar ndërtesat dhe kemi përgatitur legjislacionin i cili duhet të aprovohet apo ndryshohet,” tha një burim në këtë ekip.
Të gjitha projektligjet për krijimin e ministrisë së jashtme janë përpiluar dhe nevojitet vetëm një aprovimin formal në parlament për të hyrë në funksion.
Një burim tjetër brenda zyrës së kryeministrit tha se zyrtarët evropianë janë duke ndihmuar për tu siguruar se të gjitha ligjet mbi këtë çështje janë në përputhje me normat ndërkombëtare.
“Përgatitja e aktiviteteve po koordinohet me Ekipin Planifikues të BE-së për Kosovën, EUPT,” tha ky burim.
Por, ende ekziston problemi rreth financimit të ministrisë së jashtme.
Ekonomia e Kosovës mezi funksionon dhe ky territor është shumë i varur nga ndihmat e jashtme. Zyrtarët punojnë me një buxhet të kufizuar dhe një burim i ka thënë Ballkan Insajtit se gjatë vitit të parë ministria e jashtme pritet të funksionojë me një buxhet prej vetëm shtatë milion euro.
Kjo do të thotë se diplomatët e Kosovës do të jenë më të varfrit në rajon. Në të vërtetë, është vështirë të paramendohet se si do të arrijë qeveria e Kosovës që me një shumë kaq të vogël të të hollave ta paguaj qiranë për 14 ndërtesa në kryeqytete të shtrenjta si dhe ta paguaj stafin për drejtimin e këtyre ambasadave.
Për krahasim, buxheti vjetor i zyrës britanike për çështje të jashtme është 1.1 miliardë funta (1.6 miliardë euro).
Përpos problemit me fonde, Kosovës i mungon edhe personeli i kualifikuar. Sipas zyrës së kryeministrit, qeveria ka kontaktuar shkollën post-diplomike të marrëdhënieve ndërkombëtare, Akademinë Diplomatike të Vjenës, me synim që të arsimohen diplomatët e ardhshëm të Kosovës. Prej rreth 30 personave që pritet të trajnohen në këtë akademi, “pesëmbëdhjetë do të zgjidhen ambasadorë,” tha një burim.
Por, Lulzim Peci, udhëheqës i Institutit Kosovar për Hulumtim dhe Zhvillim të Politikave, KIPRED, dhe ekspert i marrëdhënieve me jashtë, dyshon se një kurs i shpejtë në Vjenë do të jetë i mjaftueshëm.
“Disa muaj trajnime në Akademinë e Vjenës nuk do të mjaftojnë,” tha ai. “Kjo mund të ju jap një dituri themelore teorike por në praktikë këta njerëz do duhet të merren me diplomaci të vërtetë.”
Peci gjithashtu brengoset se kultura e korrupsionit dhe nepotizmit në Kosovë shumë shpejtë mund të përhapet edhe në ministrinë e re të jashtme dhe kjo mund të përfundojë me zgjedhje të kandidatëve të papërgatitur.
Ai druan se partitë politike do t’i dërgojnë njerëzit e tyre nëpër misione diplomatike në vend se të ju ofrojnë profesionistëve këto pozita.
“Procesi i zgjedhjes së stafit diplomatik duhet të bëhet nën kritere të rrepta dhe të jetë tërësisht transparent,” theksoi Peci.
Krenar Gashi është redaktor i BIRN-it në Kosovë. Ballkan Insajt është publikim i BIRN-it në Internet.
PROCESI I EMËRIMIT DHE RIEMËRIMIT TË GJYKATËSVE DHE PROKURORËVE
Raporti për emërimin dhe riemërimin e gjykatësve dhe prokorurorëve analizon rrjedhën e këtij procesi duke u foksuar në anët pozitive dhe ato të errëta që kanë karakterizuar këtë proces deri në përmbyllje të tij.
RAPORTI I MONITORIMIT TE GJYKATAVE PRILL 2010 - SHKURT 2011
Raporti për monitorimin e gjykatave është nxjerrë në bazë të monitorimit të vazhdueshëm në të gjitha gjykatat komunale dhe të qarkut të Kosovës. Të gjeturat e këtij raporti bazohen në monitorimin e 2,147 seancave gjyqësore nga ana e monitoruesve të BIRN-it.
Procesi i emërimit/riemërimit të gjykatësve dhe prokurorëve
Procesi i emërimit/riemërimit të gjykatësve dhe prokurorëve
NDIQ GJURMËT NËPËR LETRA
UDHËZUES PËR GAZETARI hulumtuese të bazuar në dokumente në Kosovë-shkurt 2011
Raporti i Monitorimit të Gjykatave 2010
Një raport i detajuar analitik për punën dhe administrimin e gjykatave të Prishtinës, Pejës, Prizrenit, Gjilanit, Mitrovicës, Ferizajt, Gjakovës,Deçanit, Vushtrrisë, Podujevës, Lipjanit, Klinës dhe Istogut. Raporti përmban informata të rëndësishme të grumbulluara nga rrjeti i monitoruesve, të vendosur në komunat
kryesore të Kosovës dhe ka për synim identifikimin e problemeve dhe çështjeve kryesore me të cilat përballet
sistemi gjyqësor në Kosovë.
Raporti i monitorimit të gjykatave 2009
Monitorimi i punës dhe i administrimit të gjykatave në Prishtinë, Pejë, Mitrovicë, Gjilan, Ferizaj, Vushtrri dhe Skenderaj.
SISTEMI I ZGJEDHJES SË DREJTPËRDREJTË TË KRYETARIT NË QEVERISJEN LOKALE
Raporti Sistemi i Zgjedhjes së Drejtëpërdrejtë të Kryetarit në Qeverisjen Lokale synon të ofrojë një pasqyrë kritike për arsyeshmërinë dhe zbatueshmërinë e sistemit qeverisës komunal me Kryetarin e komunës si figurë qendrore ekzekutive, në vitin e tretë të zbatimit të tij. Shtyllat në të cilat është hulumtuar efikasiteti i këtij sistemi janë: raportet mes organeve të pushtetit lokal, llogaridhënia e ekzekutivit, respektimi i ligjit, lidhja e kryetarit me qytetarët, ofrimi i shërbimeve publike (furnizimi me ujë dhe menaxhimi i hedhurinave, investimet kapitale (në projekte shkollash e rrugësh), niveli i transparencës, konsultimet publike dhe vendimmarrja qytetare.
Gjendja dhe Problemet në Universitetin e Prishtinës
Raport analitik i hulumtimit mbi problemet dhe cilësinë e studimeve në Universitetin e Prishtinës. Po bëhen më shumë se dhjetë vite që nga përfundimi i luftës në Kosovë dhe Universiteti i Prishtinës (UP) ende vazhdon të vuajë nga një varg problemesh të ndryshme, si rezultat i të cilave kualiteti i studimeve në UP vazhdon të mbetet i pakënaqshëm. Për këtë arsye, BIRN-i ka vendosur që të bëjë një hulumtim, i cili ka një mostër përfaqësuese, gjithëpërfshirëse, dhe i cili trajton problemet praktike të studentëve. Të dhënat nga hulumtimi tregojnë se problemet më të mëdha në UP (nga këto që ka mbuluar ky hulumtim) janë mos implementimi i metodave bashkëkohore të mësimdhënies dhe të vlerësimit, mungesa e punës praktike, mungesa e literaturës adekuate të studimeve, vlerësimi jo objektiv i mësimdhënësve dhe raportet jo të mira student profesorë.
Problemet dhe të Metat e Teksteve Shkollore
Analizë e teksteve shkollore të Kosovës të ciklit të Shkollës së Mesme të Ulët (klasët VI, VII, VIII dhe IX). Roli dhe funksioni i teksteve shkollore në procesin e informimit, arsimimit dhe edukimit të nxënësve, vazhdon të jetë i pazëvendësueshëm dhe, rrjedhimisht, cilësia e teksteve shkollore ka një rëndësi të veçantë për të ardhmen dhe karrierën e nxënësve. Prandaj, duke u nisur nga kjo, BIRN-i ka vendosur që, përmes një studimi dhe analize të mirëfilltë e objektive, të nxjerrë në pah disa probleme dhe të meta të teksteve shkollore të ciklit të Shkollës së Mesme të Ulët.
Raporti i Monitorimit të Sistemit Arsimor
Report on monitoring the elementary and high schools in Prishtina: Mitrovica, Ferizaj, Peja and Gjilan
Analytical report of the situation and the problems in the University of Prishtina
Bleni DVD-të
Disa episoda të emisionit televiziv "Jeta në Kosovë" tani mund t'i keni edhe në DVD. DVD-të mund t'i bleni në librarinë "Dukagjini" që gjendet në qendër të Prishtinës.
Më shumë
Na shkruani me komentet, propozimet ose rekomandimet tuaja, në mënyrë tejet konfidenciale.
Postoni komentet tuaja
Shkruani komentet tuaja për debatet e BIRN-it. Në ueb-faqen e re, BIRN-i dëshiron që të marrë drejtpërdrejt opinionet e juaja, përmes seksionit të komenteve.
Më shumë
Komentet:
Emri: 2007-07-16 10:48:39,
ju pershndes dhe ju uroj per emisionin tuaj mua me pelqn dhe ju percjelli vazhdimisht edhe pse emisioni esht mjaft i gjat shum her nuk ka mjaftu per te mbyllur emisionin prandj ju kisha then qe te mundoheni te fokusoheni sa ma afer peroblemit dhe jo tu ipet mundesi mysafirve te ekspozohen ju pershndes dhe ju deshiroj shum sukses dritoni DARDAN
Emri: 2008-07-04 20:10:35,
Sigurisht se gjëja prioritare në hapjen dhe zhvillimin e mbajtjes së përfaqësive diplomatike dhe Ministrisë së Jashtme kërkon një buxhet më të madh se sa aj 7 milionësh...Megjithatë, jo vetëm zhvillimi i diplomacisë dhe marrja me qira e 14 objekteve që do t'shërbejnë si Ambasade (ashtu sikurse edhe pagesa e stafit) por duhet që do t'kërkon para të shumta por ne përgjithësi kjo përfshin edhe qështjen më vitale të funksionimit te strukturave te tjera të Shtetit në Përgjithësi. Shkurt, një Ekonomi e shëndoshë dhe e zhvilluar është ajo që i nevojitet Kosovës (ashtu sikurse per reprezentimin e saj jasht edhe për mirqenien sociale....e deri te inkorporimin e pakicës serbe - për te cilen klasa politike e ka gojën plot - e ne përgjithësi rritjen e prestigjit të Republikës së Kosovës në arenën ndërkombëtare). Sa i përket cilësisë së corps diplomatique sigurisht që nuk do të kemi një cilësi më të mëdha të këtij "trupi diplomatik" se sa ai i elitës politike që qeveris Kosovën. Kjo do t'ishte arsye të na shtyente në rritjen e cilësisë se studimeve jo vetem ne shkallë të studimeve universitare por edhe te atyre duke filluar nga shkollat fillore.