
Jetë në Kosovë diskuton për situatat emergjente
Sonte, Jeta në Kosovë, transmeton debat për situatat emergjente në vendin tonë.
Më shumë
Klikoni këtu për të shikuar edicionin e fundit të emisionit "Jeta në Kosovë"!
Më shumë
13 shtator 2007 Pas vrasjes së një polici të respektuar, kosovarët nuk mund ta injorojnë më krimin mafioz që ka depërtuar në vendin e tyre
Nga Krenar Gashi
“Kush ua ruan shpinën?” shkruante në fanellat e shumë qytetarëve, që me
4 shtator po i mbanin veshur, gjersa qëndronin pranë një portreti
gjigant të Triumf Rizës, polit që u qëllua për vdekje një javë më parë,
siç dyshohet, nga një bande famëkeqe. Mijëra qytetarë marshuan në
rrugët e Prishtinës atë ditë për të protestuar në mënyrë paqësore ndaj
krimit të organizuar në Kosovë.
Riza, pjesëtar elit i Shërbimit Policor të Kosovës, SHPK, njihej për
përkushtimin e tij në luftën kundër krimit. Kolegët e tij thonë se ai
kurrë nuk hezitonte t’i ndiqte kriminelët, madje as atëherë kur këta të
fundit dihej se kishin lidhje me autoritete apo politikanë. “Mangup me
uniformë”, e quanin disa. Shumë të tjerë mendojnë se ai është hero i
historisë së re të Kosovës.
Riza u vra nga një breshëri plumbash, në një lagje të dendur të
Prishtinës, në mes të ditës. Vrasja e tij pa dyshim se për qëllim
kishte tmerrimin e njerëzve: të ngjallet frikë në mesin e tyre dhe të
dërgohet mesazhi se krimi është mbi të gjitha në një Kosovë pa zot
shtëpie. Dhe se ata pak që tentojnë të ndryshojnë këtë rrjedhë, duhet
ta kenë të qartë se mund të vriten para syve tanë.
Policisë iu deshën vetëm disa orë që ta identifikojnë dorasin e
mundshëm. Një djalosh i identifikuar si A.B. u dorëzua dy ditë më vonë
dhe pranoi ta ketë kryer vrasjen. Dënimi maksimal që e pret është hiç
më pak se 40 vjet në burg. Por, kolegët e Rizës nuk janë të kënaqur
vetëm më arrestimin e A.B, për të cilën arsye hetimet rreth rastit ende
vazhdojnë.
Në shoqërinë kosovare, ku njerëzit janë të lidhur fort me njëri
tjetrin, bindja se drejtësia për këtë rast ende nuk ka ardhur shprehet
gjithandej. Njerëzit janë të sigurt se prapa A.B. qëndron një bandë
kriminale famëkeqe, liderit të së cilës nuk i përmendet emri në publik.
Duke lexuar raportet rreth ngjarjes dhe duke dëgjuar bisedat nëpër
kafene lidhur me përplasjet e Rizës me këtë bandë kriminele, mu kujtua
bestselleri për fëmijë - “Harry Potter”. Në serinë e famshme të librave
nga J. K. Rowiling, personazhet i referohen një magjistari goxha mizor
me nofkën “ti-e-di-kush”. Ky personalitet i tmerrshëm dhe tejet i
fuqishëm e kishte tmerruar botën e librit deri në atë masë sa që
njerëzit kishin frikë t’ia thonë emrin. “Të gjithë e dimë se kush
qëndron prapa kësaj vrasjeje, por nuk mund ta vërtetojmë”, më tha një
oficer policie. “E di se për kë e kam fjalën”. Paj... po!
Emri i këtij personi që – me apo pa të drejtë – veçse nuk i shpëton
kosovarëve nga gjuha, është Enver Sekiraqa, një biznesmen kontravers i
njohur për shumicën e atyre njerëzve që i shikojnë lajmet në televizion
apo lexojnë gazeta në Kosovë. I përfshirë në së paku dy incidente të
raportuara me Triumf Rizën, njëri prej tyre i armatosur, ai shihet prej
shumë njerëzve si i dyshuari kryesor prapa vrasjes së Rizës. Burime nga
policia më patën thënë se Sekiraqa është kapur disa herë nga SHPK-janë
posedim ilegal të armëve, por asnjëherë nuk është dënuar për këtë, ani
pse ligji parasheh dënim prej së paku 6 muaj burg për këtë vepër
penale.
Në ndërkohë, është për tu habitur se si kosovarët, tetë vite pasi që
mbijetuan një spastrim të tmerrshëm etnik, kanë frikë të thonë, ose së
paku të shkruajnë emrat e gangsterëve më të kobshëm që jetojnë në mesin
e tyre. Çfarë paska ndodhur në shoqërinë kosovare që kemi ardhur deri
në këtë pikë.
Riza padyshim se nuk është i vetmi person i vrarë në Kosovë që nga viti
1999. Qindra raste vrasjesh mbesin të pazgjidhura diku në sirtarët e
policisë, duke ngjallë kështu bindjen se mbase po u dashka të vritet
një polic, në mënyrë që forcat e rendit në Kosovë të veprojnë me
seriozitetin e duhur. Policia duhet të mendoj mirë për mosarrestimin e
qindra kriminelëve të tjerë në kohën kur ata po merreshin me haraç,
v1edhje e plaçkitje. Ndodhë që edhe kur policia përgatit rastet për
prokurori, prokurorët apo gjykatësit ti lëshojnë të pandehurit. Kjo
pamundësi e gjykatave për t’i akuzuar të dyshuarit kryesorë ngjall
drojën se kështu kriminelët veçse inspirohen e inkurajohen. Krejt çfarë
mund të konkludoj është se sistemi gjyqësor ka dështuar në zgjidhjen e
shumë rasteve në Kosovë, të natyrës së “ti-e-din-kush-ëve”.
Në fakt, ky ishte edhe mesazhi që doli nga mijëra protestues, të cilët
simbolikisht ia kthyen shpinën gjyqësisë kosovare. Ishte një shprehje e
qartë e besimit të tyre të humbur ndaj shtetit ligjor, rendit dhe
drejtësisë në Kosovë, sektor ky ende nën kompetencat e administratës së
OKB-së në Kosovë.
Dhe sot, për herë të parë në historinë e re të Kosovës, njerëzit po e
ngrehin zërin kundër kësaj gjyqësie të dobët dhe impotente. Ata po
thonë se shumë persona mund të ishin ende gjallë sikur kriminelë të
caktuar të gjendeshin prapa grilave. Ajo çfarë më tmerron edhe më shumë
është fakti se shoqëria kosovare është në gjendje të prodhojë vrasës të
rinj, të gatshëm të kryejnë vrasje me paramendim, duke ditur shumë mirë
së çfarë dënimi mund t’i pret. Çfarë ambienti dëshpërues po i bëka
njerëzit t’i marrin jetën njëri tjetrit? Për para, hakmarrje, apo,
thjeshtë për një avantazh në një garë të stilit “kush është më i
forti”?
Frustrimi që ka kapluar popullatën është i jashtëzakonshëm. Asgjë nuk e
ka brejtur më shumë ndërgjegjen e tyre qytetare sesa kjo vrasje. Vdekja
e Rizës nuk është vetëm vrasje e radhës, por edhe një sulm ndaj
institucionet e Kosovës, mendon ministri Blerim Kuçi. Unë besoj se
është edhe më shumë se aq. Kjo vrasje është shans për kosovarët që të
vendosin nëse duan që krimi i organizuar t’ua dominoj përditshmërinë.
Procesi i restaurimit të sistemit gjyqësor në Kosovën duhet të filloj
tash, pas kësaj tragjedie. Ka ardhur koha që kosovarët të insistojnë që
Triumf Riza të jetë polici i fundit që qëllohet në këtë mënyrë nga
kriminelët. Kriminelët që kanë mbizotëruar mes nësh për sa e sa kohë
tani duhet të emërohen dhe t’iu ulen kokat nga rendi dhe ligji.
[Krenar Gashi është redaktor për Kosovë i Rrjetit Ballkanik të
Gazetarisë Hulumtuese, BIRN. Ky artikull është botuar në Balkan
Insight, publikim i BIRN-it në internet.]
PROCESI I EMËRIMIT DHE RIEMËRIMIT TË GJYKATËSVE DHE PROKURORËVE
Raporti për emërimin dhe riemërimin e gjykatësve dhe prokorurorëve analizon rrjedhën e këtij procesi duke u foksuar në anët pozitive dhe ato të errëta që kanë karakterizuar këtë proces deri në përmbyllje të tij.
RAPORTI I MONITORIMIT TE GJYKATAVE PRILL 2010 - SHKURT 2011
Raporti për monitorimin e gjykatave është nxjerrë në bazë të monitorimit të vazhdueshëm në të gjitha gjykatat komunale dhe të qarkut të Kosovës. Të gjeturat e këtij raporti bazohen në monitorimin e 2,147 seancave gjyqësore nga ana e monitoruesve të BIRN-it.
Procesi i emërimit/riemërimit të gjykatësve dhe prokurorëve
Procesi i emërimit/riemërimit të gjykatësve dhe prokurorëve
NDIQ GJURMËT NËPËR LETRA
UDHËZUES PËR GAZETARI hulumtuese të bazuar në dokumente në Kosovë-shkurt 2011
Raporti i Monitorimit të Gjykatave 2010
Një raport i detajuar analitik për punën dhe administrimin e gjykatave të Prishtinës, Pejës, Prizrenit, Gjilanit, Mitrovicës, Ferizajt, Gjakovës,Deçanit, Vushtrrisë, Podujevës, Lipjanit, Klinës dhe Istogut. Raporti përmban informata të rëndësishme të grumbulluara nga rrjeti i monitoruesve, të vendosur në komunat
kryesore të Kosovës dhe ka për synim identifikimin e problemeve dhe çështjeve kryesore me të cilat përballet
sistemi gjyqësor në Kosovë.
Raporti i monitorimit të gjykatave 2009
Monitorimi i punës dhe i administrimit të gjykatave në Prishtinë, Pejë, Mitrovicë, Gjilan, Ferizaj, Vushtrri dhe Skenderaj.
SISTEMI I ZGJEDHJES SË DREJTPËRDREJTË TË KRYETARIT NË QEVERISJEN LOKALE
Raporti Sistemi i Zgjedhjes së Drejtëpërdrejtë të Kryetarit në Qeverisjen Lokale synon të ofrojë një pasqyrë kritike për arsyeshmërinë dhe zbatueshmërinë e sistemit qeverisës komunal me Kryetarin e komunës si figurë qendrore ekzekutive, në vitin e tretë të zbatimit të tij. Shtyllat në të cilat është hulumtuar efikasiteti i këtij sistemi janë: raportet mes organeve të pushtetit lokal, llogaridhënia e ekzekutivit, respektimi i ligjit, lidhja e kryetarit me qytetarët, ofrimi i shërbimeve publike (furnizimi me ujë dhe menaxhimi i hedhurinave, investimet kapitale (në projekte shkollash e rrugësh), niveli i transparencës, konsultimet publike dhe vendimmarrja qytetare.
Gjendja dhe Problemet në Universitetin e Prishtinës
Raport analitik i hulumtimit mbi problemet dhe cilësinë e studimeve në Universitetin e Prishtinës. Po bëhen më shumë se dhjetë vite që nga përfundimi i luftës në Kosovë dhe Universiteti i Prishtinës (UP) ende vazhdon të vuajë nga një varg problemesh të ndryshme, si rezultat i të cilave kualiteti i studimeve në UP vazhdon të mbetet i pakënaqshëm. Për këtë arsye, BIRN-i ka vendosur që të bëjë një hulumtim, i cili ka një mostër përfaqësuese, gjithëpërfshirëse, dhe i cili trajton problemet praktike të studentëve. Të dhënat nga hulumtimi tregojnë se problemet më të mëdha në UP (nga këto që ka mbuluar ky hulumtim) janë mos implementimi i metodave bashkëkohore të mësimdhënies dhe të vlerësimit, mungesa e punës praktike, mungesa e literaturës adekuate të studimeve, vlerësimi jo objektiv i mësimdhënësve dhe raportet jo të mira student profesorë.
Problemet dhe të Metat e Teksteve Shkollore
Analizë e teksteve shkollore të Kosovës të ciklit të Shkollës së Mesme të Ulët (klasët VI, VII, VIII dhe IX). Roli dhe funksioni i teksteve shkollore në procesin e informimit, arsimimit dhe edukimit të nxënësve, vazhdon të jetë i pazëvendësueshëm dhe, rrjedhimisht, cilësia e teksteve shkollore ka një rëndësi të veçantë për të ardhmen dhe karrierën e nxënësve. Prandaj, duke u nisur nga kjo, BIRN-i ka vendosur që, përmes një studimi dhe analize të mirëfilltë e objektive, të nxjerrë në pah disa probleme dhe të meta të teksteve shkollore të ciklit të Shkollës së Mesme të Ulët.
Raporti i Monitorimit të Sistemit Arsimor
Report on monitoring the elementary and high schools in Prishtina: Mitrovica, Ferizaj, Peja and Gjilan
Analytical report of the situation and the problems in the University of Prishtina
Bleni DVD-të
Disa episoda të emisionit televiziv "Jeta në Kosovë" tani mund t'i keni edhe në DVD. DVD-të mund t'i bleni në librarinë "Dukagjini" që gjendet në qendër të Prishtinës.
Më shumë
Na shkruani me komentet, propozimet ose rekomandimet tuaja, në mënyrë tejet konfidenciale.
Postoni komentet tuaja
Shkruani komentet tuaja për debatet e BIRN-it. Në ueb-faqen e re, BIRN-i dëshiron që të marrë drejtpërdrejt opinionet e juaja, përmes seksionit të komenteve.
Më shumë
Komentet:
Nuk ka komente.